Lampo 2026

Wyprawa w masywie Leoganger Steinberge, Austria

Wyprawa Leoganer Steinber 2026 została zorganizowana jak w poprzednich latach na 3 tygodnie od ostatniego weekendu lipca. Warunki pogodowe po przyjeździe do Austrii okazały się niekorzystne. Opady oraz mgły uniemożliwiły dotarcie pierwszej ekipy do obozu w celu rozłożenia bazy od razu po przyjeździe. Na szczęście, dwa dni później pogoda się poprawiła, co umożliwiło szybkie przygotowanie obozu oraz transport śmigłowcowy. Głównymi celami wyprawy była kontynuacja eksploracji w Jaskini Furkaschacht (otwór położony na wysokości 2475 m n.p.m.), Jaskini Sezonowanej (otwór na 2361 m n.p.m.) oraz Jaskini Dżedajski Mondzioł (otwór na 2435 m n.p.m.). W tym roku pokrywa śnieżna w kotle Nebelsbergkar była jeszcze niższa niż w ubiegłym roku. W związku z tym, otworzyło się wiele otworów wcześniej niedostępnych jaskiń.

Przygotowania do działalności biwakowej w jaskini Furkaschacht zaczęliśmy od razu po dotarciu do bazy. Okazało się, że za lodowym jeziorkiem na -40 m powstała duża bariera z lodu, a poziom wody się podwyższył. Dopiero dwa dni pompowania i czerpania wody, aby umożliwić przejście. W tym roku zorganizowaliśmy jedną 3-osobową akcję biwakową w środkowej części wyprawy. Podczas biwaku na początku przeprowadziliśmy wspinaczkę w celu sprawdzenia górnego piętra Pętlowej Galerii, powyżej biwaku. Niestety ciąg boczny szybko skończył się, a kontynuacji jaskini w tym rejonie możemy poszukiwać jeszcze za ciasną dolomitową szczeliną na dnie Pikowej Studni (-479 m). W drugim i trzecim dniu działalności biwakowej skupiliśmy się na ciągach poniżej Studni Dwóch Luster. Po przejściu zwężenia, które zostało pierwszy raz pokonane w 2025 dotarliśmy do kaskadowej Studni Kukuła, która na dnie kończy się ciasną, dolomitową szczeliną, w którą wpływa ciek wodny. Na szczęście kilka metrów nad szczeliną odchodzi wysoki i ciasny meander doprowadzający do środkowej części kolejnej kaskadowej Studni z Maczugą oraz krótka galeria doprowadzająca do jej zrębu na jeszcze wyższym poziomie. Na obszernym dnie Studni z Maczugą zaobserwowaliśmy ciekawą formację – wyżłobione prawie poziome na kilkunastu metrach dno podziemnej rzeki w dolomicie. Jaskinia na tym poziomie wyraźnie przebija się przez widoczną w sąsiednich studniach warstwę tej trudno rozpuszczalnej skały. Eksplorację zakończyliśmy na głębokości 498 m na dnie kolejnej kaskadowej studni, z której odchodzi niezbadana, myta freatycznie rura z licznymi zcementowanymi osadami. Również na tej głębokości osady zawierają otoczaki kwarcowe, które widzieliśmy rok wcześniej na wyższych poziomach jaskini. Otoczaki wraz z gliną były niesione najprawdopodobniej przez wody topniejących lodowców z Wysokich Taurów, ponieważ kwarc krystaliczny nie występuje w naszym masywie.

Intensywna działalności podczas całej wyprawy była prowadzona w odkrytej w 2025 roku jaskini Dżedajski Mondzioł. Ta jaskinia o odmiennej morfologii od innych jaskiń znajdujących się na tej wysokości ponownie nas zaskoczyła. W efekcie eksploracji wspinaczkowej dotarliśmy wieloma kominami do kolejnych poziomów, a najwyższy punkt jaskini (2489 m n.p.m.) przewyższa o 1 m najwyższy punkt w jaskini Furkaschacht. W południowej części Białej Galerii został odkryty ciąg prowadzący w dół na północny-wschód, który kaskadami doprowadził do kolejnego poziomu galerii. Niestety dalsza eksploracja wymaga kopania, ze względu na dużą ilość osadów. Eksplorowaliśmy również na kontynuacji najniżej położonych ciągów jaskini w Czarnej Galerii. Niestety przełaz dający perspektywy kontynuacji głównego ciągu zakończył się zawaliskiem, a jedna akcja kopania w najniższym punkcie jaskini na ten moment nie pozwoliła przejść przez błotne namulisko.

Działaliśmy również w Jaskini Sezonowanej, położonej niedaleko obozu. Dzięki dokładnemu sprawdzeniu ciągów bocznych odchodzących od obszernej Sali Czekoladowego Psa na głębokości 130 m, przez szczeliny, a niżej zawalisko dotarliśmy do kontynuacji starszych ciągów, w których utworzyła się Sala. Najpierw wysoki, suchy meander doprowadził nas do regularnej, mytej Studni Krzysia, z której ciągi rozdzielają się. Na najwyższym piętrze, obszerniejszy ciąg prowadzi przez fragmenty bardzo szerokiego, litego meandra do kolejnych studni. Podczas kilku akcji zaobserwowaliśmy przewiew w górę, świadczący o połączeniu z wyższym otworem. Ciekawe jest również występowanie na tym piętrze kryształów aragonitu, obserwowanych również w głównym ciągu galerii Lamprechtsofen m.in. w jaskiniach CL-3 oraz PL-2. Eksplorację zakończyliśmy na głębokości około 250 m nad dnem kolejnej studni z powodu braku czasu. Pozostały również wcześniej mijane, niezjechane studnie ze słyszanym ciągiem wodnym o głębokości kilkudziesięciu metrów.

W związku z dobrą pogodą i niskim poziomem śniegu, działaliśmy w wielu nowych jaskiniach. Podczas eksploracji powierzchniowej udało się udokumentować 21 jaskiń. Najciekawszą z nich jest Jaskinia Kamienna Rzeka, będąca obszernym tunelem usytuowanym na zboczach góry Birnhorn, w którym roztopił się zalegający przez lata korek lodowy. Jaskinia kontynuuje się kruchą, szczelinową studnią, w której będzie trzeba szukać obejścia głównej linii spadku kamieni. Dotarliśmy również ścianami do jednego z najbardziej niedostępnych, zlokalizowanych wcześniej otworów. Niewidoczna ze szlaku oraz z dostępnej części grani, Jaskinia SAGIS, znaleziona na zdjęciu lotniczym, znajdującą się w górnej części północnej ściany góry Birnhorn niestety kończy się rumoszem skalnym. W części eksplorowanych jaskiń zalega na dnie śnieg lub lód, więc eksploracja będzie kontynuowana w kolejnych latach.

W sumie podczas wyprawy Leoganger Steinberge 2026 zostało wyeksplorowane i skartowane 1653 m korytarzy. Jaskinia Furkaschacht osiągnęła deniwelację 510 m (-498 m, +12 m) i długość 2380 m (nowe ciągi: 181 m). Jaskinia Dżedajski Mondzioł osiągnęła deniwelację 121 m (-68 m, +54 m) i długość 1201 m (skartowane 494 m). Jaskinia Sezonowana osiągnęła głębokość 231 m i długość 710 m (skartowane 451 m).

Termin: 25.07.2026-16.08.2026

Uczestnicy:

1	Ciszewski	Andrzej	KKTJ – kierownik
2	Ciszewski	Michał	KKTJ - zastępca kierownika
3	Browarnik	Przemysław	KKTJ
4	Czart	Marcin	KKTJ
5	Drechsler	Tomasz	KKTJ
6	Dryjanski	Miłosz	KKS
7	Dumnicka	Hanna	KKTJ
8	Gawroński	Krzysztof	KKTJ
9	Grych	Marcin	KKTJ
10	Major	Jeremiah	Speleoklub Warszawski
11	Nowacki	Henryk	KKTJ
12	Porębski	Andrzej	SDG
13	Porębski	Włodzimierz	KKTJ
14	Ragus	Joanna	Tarnogórski Klub Taternictwa Jaskiniowego
15	Służałek	Paweł	Tarnogórski Klub Taternictwa Jaskiniowego
16	Surlas	Justyna	KKTJ
17	Szozda	Helena	KKTJ
18	Tarnawski	Dominik	Speleoklub Warszawski
19	Wasyluk	Stanisław	KKTJ
20	Włosek	Izabela	SDG
21	Wójcik	Ewa	KKTJ
22	Wypych	Bogusław	Sądecki Klub Taternictwa Jaskiniowego
23	Zabrzyjewska	Beata	Speleoklub Warszawski
24	Zabrzyjewski	Jan	Speleoklub Warszawski
25	Żurek	Mateusz	KKTJ